การใช้ยาในผู้สูงอายุ

SPONSORED LINKS

ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติที่ทำให้อาจเกิดผลข้างเคียงจากยาได้ง่าย มีการทำงานของอวัยวะต่างๆ ลดลงไม่เหมือนวัยหนุ่มสาว นอกจากนี้ยังเจ็บป่วยมีโรคภัยไข้เจ็บหลายโรคทำให้ต้องใช้ยาหลายชนิด โดยเฉลี่ยแล้วผู้สูงอายุมักได้รับยา 4-5 ชนิดตามแพทย์สั่ง และอีก 2 ชนิดจากการซื้อหามาเอง ผู้สูงอายุจึงเป็นกลุ่มเสี่ยงของการเกิดปัญหาจากการใช้ยาได้มาก โดยพบว่าผู้ป่วยที่เกิดผลข้างเคียงจากยาถึง 1 ใน 3 เป็นผู้ป่วยสูงอายุและเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยต้องนอนรักษาในโรงพยาบาลถึงร้อยละ 10-20 และที่สำคัญคือ 2 ใน 3 ของผลข้างเคียงเหล่านี้สามารถป้องกันได้

สาเหตุของปัญหาจากการใช้ยาในผู้สูงอายุ

  • ผู้สูงอายุมีโรคหลายชนิดและได้รับยาหลายอย่าง อาจทำให้ยามีผลต่อกัน
  • ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย ซึ่งมีผลต่อการทำงานของยา ตับและไตทำงานได้ลดลง ทำให้เปลี่ยนแปลงยาและกัดจำยาออกจากร่างกายได้น้อยลง อาจเกิดระดับยาเกินจนเป็นพิษได้ ความสามารถสมองลดลงอาจมีอาการสับสนได้ จากการใช้ยาที่คนหนุ่มสาวกินแล้วไม่เป็นอะไร
  • การสั่งใช้ยาที่ไม่เหมาะสมให้แก่ผู้สูงอายุ เช่นการใช้ยากลุ่มที่ผู้สูงอายุมีโอกาสสูงต่อการเกิดผลข้างเคียงจากยา

การเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่มีผลต่อการใช้ยาในผู้สูงอายุ

  • การดูดซึมยาลดลง แต่มักไม่ค่อยเกิดปัญหามากนักในผู้สูงอายุ
  • การกระจายตัวของยา ผู้สูงอายุมีสัดส่วนของไขมันเพิ่มขึ้นและมีน้ำในร่างกายลดลง ทำให้ยาหลายชนิดมีระดับยาสูงขึ้นในร่างกาย อาจเกิดพิษได้ง่ายและยาออกฤทธิ์นานกว่าปกติ
  • การกำจัดยาทางไต ทำได้ลดลง เนื่องจากไตมีการทำงานลดลงตามอายุ จึงอาจทำให้ขับยาออกจากร่างกายไม่ได้

นอกจากนี้ ผู้สูงอายุยังมีการเปลี่ยนแปลงร่างกายอีกหลายอย่าง ที่ส่งผลต่อการใช้ยา เช่น มีความไวต่อยาบางชนิดมากขึ้น ในขณะที่มีความไวต่อยาบางชนิดลดลง สิ่งเหล่านี้จึงอาจก่อให้เกิดปัญหากับการสั่งใช้ยาในผู้สูงอายุเป็นอย่างมาก

การป้องกันปัญหาจากการใช้ยาในผู้สูงอายุ

วิธีการป้องกันการเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาในผู้สูงอายุ สามารถทำได้ ดังนี้

  • กินยาตามที่แพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ และติดตามการรักษากับแพทย์เป็นระยะ อย่านำตัวอย่างยาเดิมไปซื้อมากินเอง เนื่องจากบางครั้งต้องมีการปรับเปลี่ยนยาตามสภาพร่างกายและโรคที่เปลี่ยนแปลงไป
  • หลีกเลี่ยงการซื้อยามากินเอง และหลีกเลี่ยงยาสมุนไพร ยาหม้อ และยาลูกกลอน เนื่องจากยาเหล่านี้อาจมีผลเสียต่อร่างกายหรือมีผลข้างเคียงกับยาที่ทางแพทย์จ่ายให้
  • ก่อนจะหยุดยาที่ได้รับมา ควรปรึกษาและแจ้งให้แพทย์ทราบถึงสาเหตุที่จะหยุดยานั้น เช่น เกิดผลข้างเคียง ยาไม่ได้ผล วิธีการใช้ยาซับซ้อนเกินไป หรือยาแพงเกินไป เป็นต้น
  • นำยาทั้งหมดที่กิน ไม่ว่าจะได้รับจากที่ใด ไปให้แพทย์ตรวจเช็กทุกครั้งที่ไปทำการตรวจ เพื่อเป็นประโยชน์ในการจ่ายยาครั้งต่อไป
SPONSORED LINKS

About Articlekey

Check Also

อยากเริ่มเทรดทองแต่ไม่กล้า

🤜กลัวโดนกั๊กราค ...